Wat iedere vrouw in de overgang nodig heeft

De overgang raakt veel vrouwen dieper dan ze laten zien. En de mensen om haar heen? Die willen er graag voor haar zijn, maar weten niet goed hoe. Gelukkig durven we er steeds vaker over te praten, want het wordt tijd dat de echte verhalen op tafel komen. Bij Hallmark geloven we in eerlijke gesprekken. Dus stelden we de vraag die er echt toe doet: hoe gaan we in Nederland nou om met de overgang? Meer dan 2.200 Nederlanders deden mee: vrouwen die er middenin zitten, maar ook partners, kinderen en vriendinnen. De uitkomsten? Die verrassen. Vrouwen die de impact kleiner maken dan het is. Partners die worstelen en doen alsof er niets aan de hand is. Kinderen die 's avonds stiekem zitten te googelen. En vrouwen die bijna nooit krijgen wat ze het liefste willen. Iets waarvan je straks misschien denkt: had ik dit maar eerder geweten.

De overgang in cijfers: groter dan je denkt 

Een korter lontje dan normaal. Minder energie. Nachten zonder nachtrust. De helft van de vrouwen zegt dat de overgang hun dagelijks leven flink overhoopgooit. Niet een beetje, maar veel of zelfs heel veel. De meeste impact zit in slaap (68%) en lichamelijke klachten (68%). Maar zodra de overgang meer invloed krijgt, staan mentale klachten bovenaan: bij vrouwen die heel veel invloed ervaren, stijgt het gebrek aan veerkracht naar 81%, stemmingswisselingen naar 79% en concentratieproblemen naar 67%. En dan sijpelt het ook merkbaar door naar de directe omgeving. Bijna de helft ervaart dan ook grote impact op zowel werk als relaties.

Moeders zwegen, dochters praten 

Van alle vrouwen praat 84% tegenwoordig openlijk over de overgang. Een wereld van verschil met de generaties voor hen: bijna 60% groeide op met moeders en oma's die er gewoon stilletjes doorheen gingen. Die tijd ligt gelukkig achter ons. En toch laten vrouwen nog steeds niet het achterste van hun tong zien: 62% heeft een korter lontje of zit minder lekker in haar vel, maar houdt dat liever voor zich, 27% maakt haar gevoelens bewust kleiner om de sfeer goed te houden, en 14% is bang dat anderen haar anders gaan zien als ze er openlijk over praat. Vrouwen zijn van nature sterk in het denken aan anderen, maar langzaamaan beginnen ze meer voor zichzelf op te komen. Dat is misschien wel het mooiste verschil met de generaties vóór hen. 

Kinderen zoeken het stiekem zelf op 

Van de kinderen begrijpt 62% de overgang niet of nauwelijks. 92% verdiept zich wel actief, via TikTok, ChatGTP of zoekt informatie online op over de klachten van hun moeder. De nieuwsgierigheid is er dus volop! Nog eens 14% geeft eerlijk toe er eigenlijk wel meer over te willen praten. Toch volgt het gesprek nog niet vanzelf. Slechts een derde van de vrouwen praat met haar kinderen over de overgang, waarbij in 80% van de gevallen de moeder de eerste stap zet. Moeders willen hun kinderen niet belasten en kinderen willen hun moeder niet kwetsen. Maar de verbinding is er al. Ze denken aan elkaar, op hun eigen manier. Soms is dat gesprek aan de keukentafel dichterbij dan je denkt.

Luisteren is lief, maar erkenning is nodig 

Wat hebben vrouwen nou écht nodig tijdens de overgang? En wat krijgen ze? Allereerst een luisterend oor, maar liefst 86% van de mensen in hun omgeving staat voor ze klaar. Dat is mooi, maar niet per se wat het hardst nodig is. Waar vrouwen meer behoefte aan hebben is erkenning (73%), begrip voor hun emoties (58%) en tijd voor zichzelf (44%). Het luisterend oor staat met 34% pas op de vierde plek. Hoe dat komt? Luisteren is waardevol, maar erkenning gaat een stapje verder. Het betekent niet dat je alles hoeft te begrijpen of de juiste woorden moet vinden. Het gaat erom dat je laat merken dat je ziet wat de ander doormaakt. En dat is vaak al genoeg. 

Vriendinnen snappen het, partners zoeken nog hun weg 

Wie biedt nou de meeste steun? Daar kunnen we kort over zijn: vriendinnen. Van de vriendinnen vindt 77% het omgaan met hun vriendin in de overgang niet lastig. Voor partners is dat compleet anders: 60% vindt het wél lastig. Ze weten niet goed raad met stemmingswisselingen (32%), en vinden haar veranderde gedrag moeilijk (28%).

De wil om te helpen is er zeker, maar hoe? Dat is de vraag. Die worsteling blijft niet onopgemerkt. Vrouwen voelen het feilloos aan. Slechts een derde van de vrouwen heeft het gevoel dat haar partner écht op de hoogte is wat er speelt tijdens de overgang. 

Humor of zelfbescherming? 

Humor kan levens redden: 44% van de vrouwen gebruikt humor om met de overgang om te gaan. En de omgeving doet vrolijk mee: de helft van de mensen die ervaring hebben met de overgang maakt er weleens grapjes over. Bij mensen zonder ervaring is dat iets meer dan een derde. Dezelfde lach, maar niet hetzelfde gevoel erachter. Want 23% van de vrouwen voelt zich na het lachen toch minder serieus genomen, en 41% van de omgeving vraagt zich achteraf af of het wel gepast was. Lachen mag, en het helpt écht. De mooiste momenten ontstaan wanneer humor en oprechtheid elkaar vinden. Een knipoog én een echte vraag. Dat is pas verbinding. 

We sturen een kaartje bij griep, maar niet bij de overgang

En dan het inzicht dat ons het meest bijbleef: 84% van de vrouwen ontving tijdens de overgang nog nooit een lief gebaar. Geen kaartje. Geen berichtje. Geen bloemen. Niets. Als iemand griep heeft of een been breekt, sturen we massaal iets liefs. Maar bij de overgang, die jaren duurt, blijft de brievenbus leeg. Waarom is dat eigenlijk? 58% zegt: het is nooit bij me opgekomen. Een enorme blinde vlek die vooral duidelijk maakt dat de overgang nog te weinig hardop wordt benoemd. Het is (nog) niet zo algemeen bekend en geaccepteerd als een griepje. En dat terwijl bijna iedere vrouw erdoorheen gaat. Het goede nieuws? We kunnen hier vandaag al verandering in brengen.

Ik ben er voor je 

De impact van een kaartje is namelijk wel groot: 55% van de vrouwen die er wel een kreeg tijdens de overgang, voelde zich écht gezien. Ze ervaarden het als een verrassing waar ze veel steun uit haalden. Een kaartje scoort het hoogst als gebaar (63%) en geeft precies die erkenning die zo belangrijk is: ik zie je, ik weet dat je het moeilijk hebt en ik denk aan je. 

5 manieren om iemand in de overgang te laten weten dat je aan haar denkt 

De cijfers spreken voor zich: een klein gebaar biedt heel veel steun. Je hoeft niet alles te begrijpen, je hoeft het alleen maar te zien. Het hoeft ook niet groot te zijn, of perfect. Het zijn de kleine dingen die ertoe doen. We noemen er vijf: 

• Stuur een kaartje

Gewoon omdat je aan haar denkt. En omdat je haar ziet. Dat is genoeg.

• Vraag hoe het écht gaat

Niet 'hoe gaat het?' terwijl je doorloopt. Maar 'hoe gaat het?' terwijl je even stilstaat. Dat verschil voelt ze. 

• Toon interesse

Verdiep je even in de overgang. Je hoeft geen expert te worden, maar een beetje begrip gaat verder dan je denkt.

• Gewoon even samenzijn

Soms heeft ze geen behoefte aan een gesprek, maar wel aan jouw aanwezigheid. Praten is niet altijd nodig. 

• Maak een klein gebaar

Een kopje thee, een berichtje, een cadeautje dat ze niet verwacht. Kleine dingen die zeggen: ik zie je. En dat is soms precies wat ze nodig heeft.